In memoriam Pim Reijntjes 

 

Woensdag 26 november 2014

werd bekend dat

Pim Reijntjes is overleden.

smallpim reijntjes IMG 6956small

 

 

 

 

 

 

 

 

 

smallreceptieAbos2small

foto; amsterdamse bos 19 oktober 2013
Pim is op 94 jarige leeftijd overleden,
hij was jarenlang bestuurslid van het
Nederlands Dachau Comité en
afgevaardigde voor het NDC in het CID.
 Daarnaast was hij de initiatiefnemer
van het Dachau Monument en
enige tijd de voorzitter van het bestuur.

 

 

 

 

 

In memoriam Pim Reijntjes.

Pim, eigenlijk zou ik het liefst de zaal de rug toekeren op een stoel gaan zitten en samen met jou herinneringen ophalen aan onze talloze ritjes richting Amsterdam voor alweer een bespreking over het Dachau Monument. Onderweg spraken we over je kinderen, je geweldige kleinkinderen.Margreet je lieve steun en toeverlaat, waarmee je in dat prachtige huis in het bos aan het Reijntjesplein woonde en over je broer Loek. Iedere keer kwam Loek wel weer ter sprake. Na afloop reden we dan vaak even door de Frans van Mierisstraat waar je als 19 jarige jongen werd opgepakt en je tocht door de kampen begon. We bezochten samen de Merkelbachschool, de adoptieschool van ons monument, waar we geheel op elkaar ingespeeld, de voorlichting over de WOII gaven. De laatste jaren merkte ik dat de oorlog een steeds grotere rol in je leven ging spelen en ook het heengaan van zoveel vrienden om je heen, maakte je verdrietig en eenzaam. Japie van Mesdag was je beste vriend en Jaap noemde jou "een fijne kerel". Je belde me nog weleens zomaar even op: "Ja Son het valt niet mee om oud te worden en allerlei gebreken te krijgen". En dan even plotseling als je belde hing je ook even plotseling weer op.
Maar Pim laat ik mijn stoel omkeren richting al die lieve mensen in de zaal die voor jou gekomen zijn. Jij verdient meer toelichting dan louter alleen herinneringen van jou en mij.
Als kind geboren na de WOII ben ik de generatie van de experimentele televisie, tante Hannie en van de zwart/wit tv met het NTS journaal met nieuwslezer Pim Reijntjes.
Toen Pim voor de eerste keer op TV kwam zei mijn vader: "Met Pim zat ik in Natzweiler en Dachau" en ik dacht met kinderlijke naïviteit, Zooo dat is mooi en interessant met zo'n beroemdheid in het kamp te hebben gezeten....!
Vele jaren later leerde ik jezelf kennen.
Het was 1992 en Pieter (zoon van Bekkie de Loos) en ik (dochter van Henk Arendse) werden gevraagd toe te treden tot het bestuur van het Nederlands Dachau Comité (NDC).
In het bestuur zaten ook Arie van Soest (lid) en Pim Reijntjes (commissaris Buitenland voor het NDC). Beiden zaten ook in de Vriendenkring van oud Dachauers, Arie als voorzitter. Pim organiseerde de jaarlijkse reunie.
Pim vond het geweldig dat er "jonkies", zoals hij ons noemde, het NDC kwamen versterken.
Er waren bij zusterorganisaties nog geen tweede generatie bestuursleden.
"De jeugd heeft de toekomst en die kunnen ons WOII erfgoed doorgeven aan de volgende generaties" zei Pim en: "Deze oude mannen kunnen wel wat versterking gebruiken".
Hij lijfde mij meteen in om hem te assisteren met de reunies van de Vriendenkring alhoewel ik van dat comité geen deel uitmaakte, heb ik dat een aantal jaren samen met hem gedaan.
Pim was voor het NDC de commissaris Buitenland en ging jaarlijks richting Dachau om als afgevaardigde de Algemene Vergadering van het Comité International de Dachau (CID) bij te wonen. Hij dronk dan steevast met Barbara Distel, de toenmalige directeur van de KZ Gedenkstätte Dachau een dubbele whisky na afloop van deze, in zijn ogen, oude mannen-bijeenkomst. Die twee konden het samen goed vinden en het contact is tot op het laatst gebleven. Zo sprak Pim haar vorig jaar oktober nog toe in het Amsterdamse bos ter gelegenheid van haar 70 ste verjaardag. In 1995 nodigde Pim, Pieter en mij uit om deze CID vergadering eens bij te wonen. En daar zaten wij, tweede generatie nog nooit eerder vertoond in het CID en zeker geen vrouw! We zagen nu met eigen ogen wat hij bedoelde met oude mannen....er waren er bij die de vergadering slapend doorbrachten. Pim doortastend als altijd, vond dat er jong bloed in moest komen, dus de andere landen, zo'n 30 nationaliteiten, werd verzocht ook eens in het rond te kijken om de tweede generatie te motiveren het CID te komen versterken.
smallpim reijntjes IMG 7295small
In maart 1993, het was tijdens de vergadering bij Frans de Bordes thuis. De Rondvraag kwam, Pim ging er eens even goed voor zitten. Arm over de rugleuning, benen over elkaar beetje schuin in de stoel en met de rechterhand op de tafel tikkend.
Ik herinner het mij nog als de dag van gisteren. Ik citeer:
"Luister, zei hij, Dachau was het eerste concentratiekamp die op 22 maart 1933 zijn poorten voor politieke tegenstanders van het Nazi regime opende en waar mannen als Eichmann hun opleiding kregen. Ik vind dat het tijd wordt dat er een Dachau Monument komt in Nederland en wel in de hoofstad van het land, dus Amsterdam. Voor minder gaan we niet. Het is toch te gek voor woorden dat wij nog geen monument hebben. Een kamp waar zovele Nederlanders hebben gezeten en ook velen het niet hebben overleefd. Die mannen en vrouwen verdienen zo'n plek en ook hun familie om ze te herdenken en gedenken. Trouwens we kunnen daar dan mooi onze jaarlijkse herdenking organiseren. Ik denk aan het Museumplein en een kopie van de muzelman die bij het crematorium in Dachau staat. Ik denk dat het zo'n 180.000 gulden gaat kosten. Wie is er voor?"
Iedereen was even stil en knikte met instemming! Zo.., dat was een geweldig goed plan!
"Goed, zei Pim met vastberadenheid, dan stel ik voor dat we een Stichting Nationaal Dachau Monument oprichten. Wie wil er met mij in dat bestuur zitten? Zelf denk ik aan de jeugd, dus Pieter jij bent jurist het lijkt me handig als secretaris, dat ben je ook van het NDC en Son, je hebt kunst en cultuurgeschiedenis gestudeerd en weet van wanten en je bent al penningmeester van het NDC en dus nu dan ook . Zelf word ik de voorzitter, dus aan de slag."
Daadkracht, geen oeverloos gezeur, Pim ten voeten uit.
Pim kende zijn kampvriend Carel Steensma goed, die had destijds ook de tot stand koming van het Internationaal Dachau Monument in de Gedenkstätte Dachau als voorzitter geleid, dus die zou hij benaderen evenals Don Bamberg die het prachtige boek "Dossier NN" had geschreven. Er werd nog even door Piet Bouwense gevraagd waarom Nationaal? "Nou zei Pim in ieder dorp of stad in Nederland woont wel iemand die iemand gekend heeft die in Dachau heeft gezeten of er zelf gezeten heeft, dus Nationaal."
Pim zocht contact met de burgemeester van Amsterdam, de heer Patijn die ons in september 1993 ontving.
Hij vond het een prima initiatief om Amsterdam daarvoor uit te kiezen maar het Museumplein nee, dat ging op de schop en een kopie van de muzelman al helemaal niet.
Nee het moest iets nieuws worden en hij stelde als lokatie het Vondelpark voor.
In 1994 werd de Stichting Nationaal Dachau Monument opgericht.
We kregen Marianne van Geluk van het Amsterdamse Fonds voor de Kunst toegewezen en die zou ons in kunstenaars-land de weg wijzen.
Er kwam een gespreksronde met diverse kunstenaars en het oog viel tenslotte op Niek Kemps.
Niek ging samen met Pim in het voorjaar van 1994 naar Dachau om zich te orriënteren en in te leven. De relatie met beide heren was prima en in het najaar van 1994 kwam Niek met zijn ontwerp.
Samen met zijn assistente kwam hij met een grote platte kist aan en schoof behoedzaam zijn plattegrond met ontwerp eruit. We waren sprakeloos, zo mooi, ontroering was van onze gezichten af te lezen en tranen vloeiden. Dit was het helemaal, we gaan ervoor.
Maar het bedrag van dit ontwerp kwam wel wat hoger uit dan Pim's muzzelman, we gingen richting de 380.000 gulden. Dus fondsenwerving! Ivo Holtz werd als adviseur toegevoegd aan het bestuur.
Een lokatie in het Vondelpark voor dit 60 meter lange monument, wat niet staat maar ligt en aan weerszijde een taxushaag heeft en een pad van Belgisch blauwsteen met daarin de 500 meest bekende namen van concentratiekampen gegraveerd (er waren ca.1836 kampen en buitenkampen in de periode 33 tot 45), werd gevonden aan de kant van de Zocherstraat.
De omwonenden van de Concertgebouw buurt kregen er lucht van en wilden geen monument in het Vondelpark en zeker dit niet. Je kwam daar voor ontspanning en niet om geconfronteerd te worden met de WOII. Pim was onthutst, zijn Oud Zuid, de buurt waar hij opgroeide was er tegen. Rita Weeda ,wethouder van stadsdeel Oud Zuid deed er alles aan om het toch door te zetten en vond de sfeer er ook niet bepaald prettiger op worden tijdens de hoorzitting die volgde en de scheldpartijen die ons ten deel vielen. Vele gesprekken volgden en de situatie werd steeds grimmiger en dreigender en we vonden dat je juist verdraagzaamheid moest laten zien als comité dus besloten we in samenwerking met de burgemeester een andere lokatie te gaan zoeken. En zo kwam het Amsterdamse bos in zicht. Joop Breedvelt liet ons diverse lokaties zien en het oog viel op de goed bereikbare weg langs de Bosbaan.
Maar deze nieuwe lokatie betekende ook nieuwe voorzieningen zoals heien en het bedrag ging richting 650.000 gulden.
Pim zag het niet meer zitten, de spanningen liepen te hoog op en had slapeloze nachten en besloot om uit het bestuur te stappen wat ons zeer speet.
Carel Steensma nam het roer over en stelde voor om het beoogde bedrag bij elkaar te krijgen om alle gemeenten in Nederland aan te schrijven want het heette toch een Nationaal Monument te zijn... en aldus geschiedde en het geld kwam binnen om ons plan te realiseren.
En zo werd het Nationaal Dachau Monument op 1 december 1996 door ZKH Prins Bernhard der Nederlanden geïnaugureerd. Het was bitter koud die dag, de lange stoet genodigden liepen vanaf het restaurant naar het monument alwaar de inauguratiecommissie voor paardendekens had gezorgd. Toch had het wel iets heel bijzonders daardoor, ook zij, in het kamp moesten de kou toch ontberen en trotseren..
Het Dachau Monument is eigenlijk een monument der kampen geworden. Het monument wordt nog steeds door talloze bezoekers bezocht en voorziet duidelijk in een behoefte. Er ligt altijd wel ergens bij een plaatsnaam een steentje, een kaarsje of een bloem in de haag. Een mooiere hommage aan Pim kan men zich niet bedenken en zijn plan om een monument op te richten voor hen die voor onze vrijheid en democratie vielen en hier te gedenken.
Dank lieve Pim voor dit prachtige initiatief en we zullen altijd aan jou denken als we bij het monument staan waar de Vriendenkring van oud Dachauers jaarlijks de indrukwekkende herdenking organiseert.
Pim, mocht er een weerzien zijn na de dood, dan zeg ik je met heel mijn hart tot weerzien, maar is dood dood dan zeg ik je vaarwel.
Sonja Holtz.

Meer over de levensloop van Pim Reijntjes hier.