Dachau: 1933 – 1945

 

Naziconcentratiekamp

Ort des Terrors

Gedenkplaats

 Prisoners barracks dachau publicdomain klein

 

 

 

Waarom?

 

 

 

 

Tijdens de periode waarin het naziregime Duitsland en Europa domineerde, waren er tal van concentratie- en uitroeiingskampen verspreid over het volledige Reich en de bezette gebieden. Deze kampen, die georganiseerd waren volgens één model, streefden twee verschillende doelstellingen na: het de kop in drukken van elk verzet, alsook de eliminatie van de Joden en de zigeuners.

De waakzaamheidsplicht, die noodzakelijkerwijs gepaard moet gaan met de gedenkplicht, noopt ons ertoe deze twee verschrikkingen in onze gedachten te laten voortleven.

 

Parallel met de uitroeiing omwille van etnische redenen in de uitroeiingskampen, bestond het beleid van de Führer erin de verschillende vormen van vijandelijkheid jegens zijn regime uit te roeien door middel van het organiseren en het implementeren van een enorme verdrukkingsstructuur in de concentratiekampen. Het decreet van december 1941 beval de deportatie en de verdwijning in het grootste geheim van alle vijanden of verzetslieden tegen het Reich in het kader van de zogenaamde “Nacht und Nebel”-bepalingen (“Nacht en Nevel”). Het was een sterk element van deze repressie tegen elke vorm van verzet of oppositie vanwege de Duitse bevolking en deze van de bezette landen.

 

In deze kampen van de langzame en geprogrammeerde dood werden miljoenen gedetineerden bijeengebracht die werden geëxecuteerd, geëlimineerd, gefolterd, uitgehongerd, ontmenselijkt. De leidinggevenden van deze kampen hebben een organisatie ingevoerd met als uiteindelijk doel de vernietiging van elke identiteit, de uitputting, de dood door onophoudelijk werken en berekende uithongering. De gevangenen leverden een dagelijkse strijd om te overleven, in vrees en angst, overgeleverd aan de brutaliteiten van de bewakers en hun macht over leven of onmiddellijke dood.

 

Dachau staat ontegenzeggelijk symbool voor de misdaden tegen de menselijkheid die begaan werden in de concentratiekampen. De specificiteiten ervan maken het tot de gedenkplaats bij uitstek inzake deportatie van zij die verzet boden tegen het nazisme in geheel Europa.

 

 

 

 

Dachau: een symbool

 

 

 

 

Verschillende specifieke kenmerken onderscheiden Dachau, symbool van de misdaden tegen de menselijkheid, van het concentratie-universum:

De duur:

Dachau was het eerste staatsconcentratiekamp van het Reich. Op 21/3/1933 publiceerde Heinrich Himmler (Reichsführer SS) het rechtstreekse order van Adolf Hitler (Führer), een persmededeling waarin de opening van een modelkamp in Dachau werd aangekondigd. Op 22/3/1933, slechts één maand nadat Hitler werd verkozen als leider van de Duitse regering (met 53% van de stemmen van het Duitse volk), begonnen de eerste gevangenen, in totaal een zestigtal en allemaal met de Duitse nationaliteit, hun gevangenschap in het kamp.

Dachau was het voorlaatste kamp dat door de Amerikanen werd bevrijd, en wel op 29/4/1945, één dag voor de dood van Hitler.

 

Het “modelkamp”:

Dachau werd de referentie, het model, de school van de SS-misdaad, waar toekomstige kaderleden en bewakers (Aumeier – Baer – Fritzsch – Höss – Hofmann – Koegel – Loritz – Trenkle – Weiss, …) werden opgeleid in “die Schule der Gewalt” (de School van het Geweld). Het diende als prototype voor de 1.650 concentratie- en uitroeiingskampen die later werden opgericht (infrastructuur, werking, opleiding, enz.) ( “Modells Dachau” door Theodor Eicke – Inspekteur der Konzentrationslager)

 

 

De experimenten:

Dachau was het kamp waar uitroeiingsmethodes werden uitgetest op misvormde kinderen, geesteszieken, bedlegerige mensen (Aktion T4), waarvan de “artsen” vervolgens werden overgeplaatst naar de uitroeiingskampen voor de Joden en de zigeuners.

Dachau ontsnapte niet aan de pseudomedische experimenten die werden uitgevoerd in de volgende domeinen: het injecteren van malaria en van tuberculose, hoogteziekte.

Dr Rascher, arts bij de Luftwaffe en beschermeling van Himmler, voerde experimenten uit waarbij de gevolgen van onderkoeling werden getest door onderdompeling in ijskoud water: 200 gevangenen werden aan deze experimenten blootgesteld, waarvan er 80 overleden. Ook tests, waarbij geprobeerd werd zeewater drinkbaar te maken, werden slecht verdragen door de slachtoffers, die leden onder een onlesbare dorst.

 

De gevangenneming van talrijke verzetslui:

Dachau was in eerste instantie een kamp waar Duitsers werden opgesloten die zich verzetten tegen het naziregime (politici, intellectuelen, militairen, …), maar waar later mensen uit heel Europa en de rest van de wereld, met 38 verschillende nationaliteiten, werden verzameld.

Dachau herbergde meer dan 200.000 gevangenen die afkomstig waren uit heel Europa, waarvan 84.738 na 20 juni 1944. Minstens 41.500 van hen stierven in het kamp en 160.000 werden voor het leven getekend door de folteringen, de dwangarbeid en de vernedering.

Dachau, dat oorspronkelijk ontworpen was voor een capaciteit van 5.000 gevangenen, werd permanent bevolkt door 35.000 gedetineerden, wat ten koste ging van de levensomstandigheden.

De gevangenen sliepen kop aan voet op onderstellen van bedden die 80 cm breed waren. De voeding werd beperkt tot hongerrantsoenen.

Dachau, het centrale kamp, telde 35.000 “permanente” gevangenen. Naast deze gevangenen, telde het kamp ook zo’n 40.000 gedeporteerden, die verdeeld waren over 183 Externe Kommandos (Allach – Augsburg - Kaufering - Mühldorf - Überlingen…). Het netwerk van deze subkampen, waarvan sommige permanent waren, andere tijdelijk, was speciaal gewijd aan specifieke taken, zoals de bouw van luchthavens, de opruiming van München na de intense bombardementen door de Geallieerden, de bouw van ondergrondse wapenfabrieken, de bouw van bunkers, de herstelling van jachtvliegtuigen ….

Dachau telde een groot aantal Duitse en buitenlandse katholieke priesters, die gevangen genomen waren omwille van hun vijandige houding ten aanzien van het nazisme (Pfarrerblock). Dachau telde 2.771 religieuzen, waarvan er 700 overleden en 300 verdwenen.

 


 

 

De trieste faam van de verschrikkingen:

Dachau was de plaats waar mensen werden opgehangen, waar gevangenen werden vermoord omdat ze ongeschikt waren om te werken, waar systematische executies werden uitgevoerd, waaronder die van meer dan 4.000 Russische krijgsgevangenen in Hebertshausen, enz.

Dachau was de plaats waar 583 homoseksuelen werden opgesloten en waarvan er velen werden ontmand.

Dachau was uitgerust met vier verbrandingsovens. Dag en nacht werden er lichamen verbrand. Wanneer de sterftegraad de capaciteit van de verbrandingsovens oversteeg, met name tijdens de tyfusepidemie, werden de lichamen van de gevangenen in immense graven in de buurt geworpen of opeengestapeld, zoals dat van Leitenberg waarin meer dan 7.700 lijken werden teruggevonden.

In het kamp werd een gaskamer geïnstalleerd, maar deze werd nooit in gebruik genomen (punt van discussie, van twijfel).

Dachau kende in december 1944 een tyfusepidemie, waardoor het kamp in een hel werd omgetoverd wegens het niet invoeren van isolementmaatregelen. Het gevolg was een waar bloedbad. In december 44 stierven er 1915 mensen stierven.In januari 45: 2.888. Februari 45: 3.977. Maart 45: 3.668. April: 2.625.

Wat zich afspeelde in blok 30 (het Tyfusblok) tart elke beschrijving. De SS had beslist de bewoners een “natuurlijke dood” te laten sterven. Men gaf hen nog dunnere soep, hun mantels en sandalen werden hen afgenomen, ja zelfs hun dekens. Ze werden met vijf in twee naast elkaar geplaatste bedden gelegd. In december oordeelde de SS dat de lucht niet meer in te ademen was en werden de vensters weggehaald. Hierdoor kregen de ongelukkigen nog te lijden aan bronchitis, borstvliesontstekingen, longontstekingen. “Uiteindelijk”, zo schreef Mgr. Neuhauser, “was hetgeen zich eind 1944 in Dachau afspeelde één van de afschrikwekkendste tragedies uit de geschiedenis van alle concentratiekampen.”

Dachau telde tussen 22/3/1933 en 29/4/1945 32.000 overlijdens. Meer dan 200.000 mannen en vrouwen zijn via Dachau gepasseerd

 

 

Dachau was ook de eindbestemming van talloze “Todesmarschen”. Omdat de geallieerde opmars in Duitsland vlot vorderde , werden vele concentratiekampen ontruimd om geen sporen achter te laten. De gevangenen werden per spoor of te voet (meestal) naar het zuiderlijk gelegen Dachau gebracht. Zij die ziek of uitgeput niet meer konden volgen werden gewoon doodgeschoten.

Een mooi, maar aandoenlijk monument in Dachau herdenkt deze gruwelijke tochten.

Ook een trein vol gevangenen uit Buchenwald werd aangetroffen in Dachau. Het transport gebeurde in open goederenwagens, wat tot gevolg had dat de meesten overleden waren bij aankomst. (Todeszug)

 

De SS:

De militaire “garde” voor het volledige kamp, inclusief de werkplaatsen, de kazernes en de directe administratie van de gevangenen, bestond uit 3.608 SS’ers. Dit precieze cijfer stond genoteerd in het notaboekje van de laatste kampcommandant, zes dagen voor de bevrijding.

De bevrijding:

Dachau werd op 29/4/1945 bevrijd. Het was 17.15 uur toen drie jeeps van het 7de Amerikaanse leger het kamp binnenreden. De bevrijders werden toegejuicht door de overlevenden, maar ze vonden er vooal stapels lijken.

Ze ontdekten de “Todeszug” (dodentrein) die van Buchenwald kwam en waarvan de beelden over de hele wereld bekend zijn.

Toen hij de horror van de kampen ontdekte, riep Generaal Eisenhower, opperbevelhebber van de geallieerde strijdkrachten, naar zijn troepen: “Nu weten jullie waarvoor jullie gevochten

hebben.”

Het Amerikaanse leger bevrijdde die dag meer dan 30.000 gevangenen in het hoofdkamp en meer dan 37.000 gevangenen in de Sonderkommandos

De getuigenissen:

Dachau was het kamp waar de gevangenen zich groepeerden en organiseerden, zelfs vooraleer ze bevrijd werden, in het Internationaal Comité van Gevangenen, dat later omgedoopt werd tot Internationaal Dachau Comité (CID), teneinde de bewijzen en de getuigenissen van wat zich in werkelijkheid aan toegebracht leed afspeelde, te bewaren.

Dachau werd vanaf haar bevrijding gefilmd met de cinematografische middelen die de ontdekte verschrikking authentificeerde. Het bezitten van zo belangrijke getuigenissen uit een historische periode, hoe somber ze ook mogen zijn, vormt vandaag een troef voor het collectief geheugen.

Dachau is, gelijklopend met Nürenberg voor de nazi-top, de stad waar tijdens 489 processen de verantwoordelijken van de concentratiekampen werden gevonnist en veroordeeld “om, in nastreving van een collectief doel, de volgende criminele acties gestraft te zien: gruwelijkheden, lichamelijke mishandelingen, inclusief moord, stokslagen, folteringen, dood door verhongering, gewelddaden en vernederingen”

Dachau en haar verschrikkingen staan beschreven in tal van boeken:

Zamecnik Stanislav “C’était ça Dachau”

Te verkrijgen bij Roger de Taevernier – Lichtaartseweg 202 – 2200 Herentals

Diese E-Mail-Adresse ist vor Spambots geschützt! Zur Anzeige muss JavaScript eingeschaltet sein!

voor het bedrag van € 25,00, exclusief verzendingskosten

KZ-Gedenkstätte Dachau “Dachauer Hefte”

Kz Dachau 1933 – 1945”


 

 Nie wieder

Never again

Nooit meer